با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، مدارس مازندران در حال آماده‌سازی برای میزبانی از دانش‌آموزان هستند؛ پروژه مهر با بسیج ظرفیت‌های آموزشی، نیروی انسانی، عمرانی و پشتیبانی، خود را برای رقم زدن شروعی باشکوه و متفاوت در بیش از ۴ هزار مدرسه استان آماده می‌کند.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی«بلاغ» دو هفته تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده و موضوعاتی همچون ثبت‌نام دانش‌آموزان، هزینه مدارس، تأمین نیروی انسانی و آماده‌سازی فضاهای آموزشی، از مهم‌ترین دغدغه‌های خانواده‌های مازندرانی است.
شعبانعلی رستمی، معاون هماهنگی و دبیر پروژه مهر آموزش و پرورش مازندران در گفتگوی اختصاصی با بلاغ به تشریح آخرین اقدامات و برنامه‌های این دستگاه برای آغاز سال تحصیلی جدید پرداخت که در ادامه می‌خوانید.
بلاغ: در آستانه بازگشایی مدارس چه اقداماتی برای آغاز باشکوه سال تحصیلی جدید انجام شده است؟
رستمی: برای اینکه بتوانیم در اول مهر، آغاز خوبی برای سال تحصیلی داشته باشیم، همه‌ساله ستادی تحت عنوان «پروژه مهر» در آموزش و پرورش تشکیل می‌شود.
فعالیت‌های پروژه مهر معمولاً از اردیبهشت‌ماه آغاز شده و تا مهر و حتی روزهای ابتدایی سال تحصیلی ادامه دارد. در واقع، یک تلاش فشرده چندماهه با استفاده از همه ظرفیت‌های انسانی، مالی و تجهیزاتی برای آماده‌سازی مدارس صورت می‌گیرد.
وقتی از پروژه مهر صحبت می‌کنیم، منظور استفاده از همه ظرفیت‌های آموزش و پرورش برای آماده‌سازی مدارس است؛ از تأمین نیروی انسانی و تجهیزات گرفته تا ساماندهی فضاهای آموزشی، ثبت‌نام دانش‌آموزان، تعیین کلاس، تأمین معلم و ثبت سفارش و توزیع کتاب‌های درسی.
هدف این است که دانش‌آموز در آغاز مهر، کلاس مشخص، معلم مشخص و کتاب درسی مورد نیاز خود را داشته باشد و بتواند سال تحصیلی را با آرامش آغاز کند.
البته شرایط آموزشی در همه مناطق یکسان نیست. ممکن است در یک منطقه شهری با تراکم بالای دانش‌آموز مواجه باشیم و در نقطه‌ای از مناطق کوهستانی، برای یک یا چند دانش‌آموز نیز کلاس و معلم اختصاص داده شود. این نشان‌دهنده گستردگی مسئولیت آموزش و پرورش در سراسر استان است.
از اولیای محترم دانش‌آموزان نیز تشکر می‌کنم که همواره در کنار آموزش و پرورش بوده‌اند. ما معتقدیم مطالبات، انتقادها و حتی شکایات مردم می‌تواند به‌عنوان یک منبع مهم برای شناسایی مشکلات و اصلاح روندها مورد استفاده قرار گیرد و از همراهی خانواده‌ها استقبال می‌کنیم.
بلاغ: یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها، موضوع ثبت‌نام و هزینه‌هایی است که در برخی مدارس دولتی و غیردولتی مطرح می‌شود. سیاست آموزش و پرورش در این زمینه چیست؟
رستمی: در مدارس دولتی، همراهی و مشارکت خانواده‌ها در امور مدرسه باید بر مبنای همکاری و مشارکت داوطلبانه باشد. خواهش ما از مدیران مدارس این است که در این زمینه با خانواده‌ها تعامل مناسب داشته باشند و خدمات و نیازهای مدرسه را به‌صورت شفاف برای اولیا تشریح کنند.
اگر خانواده‌ای با اطلاع و رضایت خود بخواهد در ارتقای امکانات و خدمات مدرسه مشارکت داشته باشد، این همکاری می‌تواند در مسیر توسعه مدرسه مؤثر باشد، اما اصل مهم، داوطلبانه بودن مشارکت خانواده‌ها و شفافیت در این زمینه است.
طبیعی است که شهریه همه مدارس غیردولتی یکسان نباشد؛ چراکه عوامل مختلفی در تعیین شهریه مؤثر است.
سطح خدمات آموزشی و پرورشی، امکانات مدرسه، فضای آموزشی، تجهیزات، موقعیت جغرافیایی و میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده در مدرسه از جمله عواملی است که در تعیین شهریه مورد بررسی قرار می‌گیرد.
اطلاعات مربوط به مدارس در سامانه‌های مربوط ثبت و پس از بررسی‌های کارشناسی، شهریه تعیین می‌شود.
سیاست آموزش و پرورش مازندران این است که در کنار خانواده‌ها و همچنین مؤسسان مدارس غیردولتی باشد تا تصمیماتی اتخاذ شود که ضمن رعایت ضوابط قانونی، فشار غیرضروری به خانواده‌ها وارد نشود و در عین حال، کیفیت خدمات آموزشی نیز حفظ شود.
امیدواریم خروجی این تعامل، رضایت خانواده‌ها و فعالان حوزه مدارس غیردولتی را به همراه داشته باشد.
بلاغ: آیا مازندران با کمبود معلم مواجه است؟
رستمی: آموزش و پرورش مازندران مجموعه بزرگی است. استان بیش از چهار هزار مدرسه، حدود ۲۳ هزار کلاس درس و بیش از ۳۵ هزار همکار فرهنگی و اداری دارد.
سال گذشته نیز بیش از ۵۲۸ هزار دانش‌آموز در مدارس استان مشغول تحصیل بودند و این گستردگی نشان می‌دهد که ساماندهی نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های آموزش و پرورش پیش از آغاز مهر است.
البته در برخی شهرستان‌ها و مناطق با چالش‌هایی در زمینه تأمین نیروی انسانی مواجه هستیم. این مسئله به‌ویژه در برخی مناطق غربی استان بیشتر احساس می‌شود، در حالی که در برخی شهرهای مرکزی و برخوردار استان شرایط متفاوت است.
یکی از مشکلات این است که برخی نیروها تمایل دارند محل خدمتشان به محل سکونتشان نزدیک‌تر باشد و همین مسئله در توزیع نیروی انسانی میان مناطق مختلف تأثیرگذار است.
بلاغ: آموزش و پرورش برای حل این مشکل و ساماندهی بهتر معلمان چه برنامه‌ای دارد؟
رستمی: یکی از سیاست‌های مهم آموزش و پرورش مازندران در سال جاری این است که تا حد امکان، فاصله محل سکونت و محل خدمت همکاران کاهش یابد.
این موضوع هم از نظر شرایط اقتصادی اهمیت دارد و هم می‌تواند انگیزه و رضایت شغلی معلمان را افزایش دهد.
ساماندهی نیروی انسانی با بررسی دقیق شرایط شهرستان‌ها و مناطق در حال انجام است و تصمیم‌گیری‌ها بر اساس نیاز واقعی مدارس صورت می‌گیرد.
از همکاران فرهنگی نیز درخواست داریم با صبوری و همراهی، آموزش و پرورش را در اجرای این فرآیند یاری کنند؛ چراکه نگاه دستگاه، حمایت از همکاران و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت آنان است.
با حضور و پیگیری‌های مدیرکل آموزش و پرورش مازندران و برگزاری جلسات مختلف در شهرستان‌ها، وضعیت نیروی انسانی مدارس به‌صورت دقیق بررسی شده است.
تمام تلاش ما این است که با ساماندهی نیروهای موجود، استفاده از ظرفیت ساعات حق‌التدریس، بهره‌گیری از نیروهای دارای شرایط لازم و همچنین استفاده از تجربه بازنشستگان، نیاز مدارس را برای آغاز سال تحصیلی تأمین کنیم.
بلاغ: آیا معلمان جدید نیز برای سال تحصیلی جدید وارد مدارس مازندران خواهند شد؟
رستمی: آموزش و پرورش برای تأمین نیروی انسانی از ظرفیت‌های مختلف استفاده می‌کند و نیروهای جدید نیز بر اساس فرآیندهای قانونی و نیازهای اعلام‌شده به مجموعه آموزش و پرورش اضافه می‌شوند.
هدف اصلی ما این است که هیچ کلاس درسی بدون معلم باقی نماند و دانش‌آموزان از ابتدای سال تحصیلی بتوانند آموزش خود را به‌صورت منظم آغاز کنند.
ساماندهی نیروی انسانی با حساسیت زیادی در حال پیگیری است و امیدواریم با مجموعه اقداماتی که در دستور کار قرار گرفته، شرایط مناسبی برای آغاز سال تحصیلی فراهم شود.
بلاغ: وضعیت توسعه زیرساخت‌ها و اضافه شدن کلاس‌ها و مدارس جدید در مازندران چگونه است؟
رستمی: توسعه فضاهای آموزشی و افزایش ظرفیت مدارس، یکی از بخش‌های مهم پروژه مهر است و در کنار ساماندهی نیروی انسانی و ثبت‌نام دانش‌آموزان با جدیت دنبال می‌شود.
با توجه به جمعیت دانش‌آموزی استان و نیاز برخی مناطق به توسعه فضاهای آموزشی، ساخت مدارس جدید، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و بهسازی مدارس موجود در دستور کار قرار دارد.
تلاش می‌شود با استفاده از ظرفیت دولت، خیران مدرسه‌ساز و مشارکت مردم، کمبودهای موجود در برخی مناطق برطرف شود و دانش‌آموزان بتوانند در فضاهای آموزشی مناسب، ایمن و استاندارد تحصیل کنند.
پروژه مهر مجموعه‌ای از اقدامات به‌هم‌پیوسته است و موفقیت آن زمانی محقق می‌شود که همه اجزای آن، از ثبت‌نام و تأمین معلم گرفته تا آماده‌سازی کلاس‌ها، تجهیزات و کتاب‌های درسی، به‌موقع انجام شود.
آموزش و پرورش مازندران با استفاده از همه ظرفیت‌های خود تلاش می‌کند دانش‌آموزان و خانواده‌ها با آرامش خاطر وارد سال تحصیلی جدید شوند و اول مهر، آغاز یک سال تحصیلی پرنشاط و موفق برای آینده‌سازان استان باشد.
بلاغ: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانواده‌ها در آستانه بازگشایی مدارس، میزان آمادگی زیرساخت‌ها و فضاهای آموزشی است. در این زمینه چه اقداماتی انجام شده است؟
رستمی: یکی از کارگروه‌های مهم پروژه مهر در مازندران، کارگروه تعمیر، تجهیز و آماده‌سازی فضاهای آموزشی و پرورشی است. هر ساله اقدامات خوبی در این حوزه انجام می‌شود و امسال نیز با جدیت بیشتری این موضوع دنبال شده است.
مدیران مدارس نیز خود دغدغه بهسازی، شاداب‌سازی و آماده‌سازی محیط‌های آموزشی را دارند و در کنار آن‌ها، اداره‌کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس مازندران تلاش‌های ارزشمندی برای توسعه فضاهای آموزشی انجام داده است.
امروز نگاه ویژه‌ای به آموزش و پرورش در کشور وجود دارد و این حوزه به یکی از اولویت‌های اصلی دولت تبدیل شده است؛ چراکه توسعه واقعی کشور از مسیر آموزش و پرورش می‌گذرد.
در استان مازندران نیز با همراهی استاندار، دستگاه‌های اجرایی، مردم و خیران، اقدامات خوبی در حوزه توسعه عدالت آموزشی در حال انجام است.
بلاغ: وضعیت سرانه فضای آموزشی مازندران نسبت به میانگین کشور چگونه است؟
رستمی: سرانه فضای آموزشی مازندران از میانگین کشوری بالاتر است و این موضوع حاصل تلاش همه مسئولان، خیران، مردم و مجموعه‌هایی است که در توسعه آموزش و پرورش نقش داشته‌اند.
البته همچنان مدارسی داریم که نیازمند نوسازی، بازسازی و توسعه هستند. امروز در شرق و غرب استان، مدارس جدید، زیبا و استانداردی ساخته شده که واقعاً در شأن دانش‌آموزان مازندران است.
هدف ما این است که دانش‌آموزان در محیطی ایمن، مناسب، شاداب و برخوردار از امکانات لازم تحصیل کنند و برای تحقق این هدف همچنان به همراهی مردم، خیران و دستگاه‌های اجرایی نیاز داریم.
بلاغ: کتاب‌های درسی نیز یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌هاست. وضعیت ثبت سفارش کتاب در مازندران چگونه است؟
رستمی: در حوزه کتاب‌های درسی دو موضوع مهم وجود دارد؛ نخست ثبت سفارش کتاب و سپس توزیع آن.
ثبت سفارش کتاب معمولاً همزمان با ثبت‌نام دانش‌آموزان آغاز می‌شود. بر اساس آخرین آمار، حدود ۴۵۴ هزار و هفت دانش‌آموز در استان ثبت‌نام کرده‌اند که از این تعداد، ۴۴۵ هزار و ۸۳۹ دانش‌آموز ثبت سفارش کتاب خود را انجام داده‌اند.
هنوز تعدادی از دانش‌آموزان ثبت سفارش کتاب را انجام نداده‌اند و باید توجه داشت تا زمانی که ثبت سفارش صورت نگیرد، کتاب نیز در اختیار دانش‌آموز قرار نخواهد گرفت.
خوشبختانه با همکاری مدیران مدارس و ارتباطی که با اولیا برقرار شده، وضعیت ثبت سفارش کتاب در مازندران مطلوب است و استان در این زمینه در میان استان‌های برتر کشور قرار دارد.
بلاغ: وضعیت توزیع کتاب‌های درسی در استان چگونه است و آیا دانش‌آموزان از ابتدای مهر با کمبود کتاب مواجه خواهند شد؟
رستمی: توزیع کتاب‌های درسی فرآیندی است که از چاپ در سطح وزارتخانه آغاز و پس از ارسال به استان‌ها و شهرستان‌ها ادامه پیدا می‌کند.
در مقطع ابتدایی، از مجموع ۴۳ عنوان کتاب، ۳۶ عنوان چاپ و به استان ارسال شده است. همچنین حدود یک میلیون و ۴۳۵ هزار و ۱۵۸ جلد کتاب به استان رسیده و بخش قابل توجهی از آن در سطح شهرستان‌ها توزیع شده است.
در مقاطع متوسطه اول و دوم نیز روند ارسال و توزیع کتاب‌ها در حال انجام است.
سال گذشته بیش از پنج میلیون جلد کتاب درسی در سطح استان مازندران توزیع شد که نشان‌دهنده گستردگی عملیات توزیع کتاب در استان است.
یکی از مسائل مهم در این زمینه، هزینه حمل کتاب به‌ویژه برای شهرستان‌ها و مناطق غربی استان است که خوشبختانه با حمایت استاندار و استفاده از ظرفیت دستگاه‌هایی مانند راهداری، تلاش شده این مشکلات کاهش یابد.
گاهی نیز تغییرات محتوایی کتاب‌ها و فرآیند نهایی‌سازی آن‌ها موجب تأخیر در چاپ و ارسال برخی عناوین می‌شود. همچنین ممکن است در برخی شهرستان‌ها در روند توزیع مشکلاتی ایجاد شود.
با این حال، امسال تلاش شده با هماهنگی بیشتر و برگزاری جلسات تخصصی با مسئولان توزیع کتاب، میزان این مشکلات به حداقل برسد و دانش‌آموزان با کمترین چالش سال تحصیلی را آغاز کنند.
بلاغ: موضوع سرویس مدارس نیز یکی از مطالبات جدی خانواده‌ها، به‌ویژه با توجه به هزینه‌ها، است. آموزش و پرورش در این زمینه چه نقشی دارد؟
رستمی: بر اساس قانون، مسئولیت تأمین و مدیریت سرویس مدارس بر عهده آموزش و پرورش نیست و این موضوع از طریق وزارت کشور و در سطح شهرستان‌ها توسط شوراهای ترافیک، شهرداری‌ها و در مناطق روستایی دهیاری‌ها و شوراهای محلی پیگیری می‌شود.
نقش آموزش و پرورش در این حوزه، همکاری، اطلاع‌رسانی و هماهنگی با خانواده‌هاست.
نکته مهم این است که هیچ مدیر مدرسه‌ای حق ندارد به‌صورت مستقیم با پیمانکار سرویس مدارس قرارداد منعقد کند.
مدارس می‌توانند در زمینه اطلاع‌رسانی و همکاری با خانواده‌ها نقش داشته باشند، اما عقد قرارداد و مدیریت سرویس مدارس باید از مسیرهای قانونی انجام شود.
اداره انجمن اولیا و مربیان نیز موضوع سرویس مدارس را پیگیری می‌کند و امیدواریم با همکاری همه دستگاه‌های مسئول، شرایط مناسبی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها فراهم شود.
بلاغ: برای دانش‌آموزان مناطق محروم و کوهستانی مازندران چه تدابیری اندیشیده شده است؟
رستمی: سه محور اصلی فعالیت‌های آموزش و پرورش، عدالت، کیفیت و هویت است و توجه به مناطق محروم، یکی از سیاست‌های جدی پروژه مهر محسوب می‌شود.
بسیاری از پروژه‌های آموزشی که در استان افتتاح شده یا در آستانه بهره‌برداری قرار دارند، مربوط به مناطق محروم است. در حوزه توسعه فضاهای آموزشی، ورزشی و تجهیز مدارس نیز توجه ویژه‌ای به این مناطق شده است.
البته در برخی مناطق محروم، به‌ویژه در حوزه دسترسی به اینترنت و تجهیزات آموزشی، همچنان با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم؛ به‌خصوص در شرایطی که آموزش غیرحضوری ضرورت پیدا کند.
برای این شرایط نیز استفاده از بسته‌های آموزشی آفلاین، توزیع جزوات و بهره‌گیری از ظرفیت معلمان پیش‌بینی شده است.
نکته قابل توجه این است که در مازندران ۱۳۶ کلاس و مدرسه در مناطق محروم وجود دارد که تنها بین یک تا پنج دانش‌آموز دارند، اما آموزش و پرورش برای همین تعداد محدود دانش‌آموز نیز معلم اختصاص می‌دهد.
معلمان ما با عشق و تعهد در مناطق دورافتاده و کوهستانی استان حضور پیدا می‌کنند و این موضوع یکی از افتخارات بزرگ نظام تعلیم و تربیت است
بلاغ: برخی شایعات درباره احتمال غیرحضوری شدن مدارس در آغاز سال تحصیلی مطرح شده است. پاسخ شما به خانواده‌ها چیست؟
رستمی: اراده آموزش و پرورش بر این است که کلاس‌های درس به‌صورت حضوری برگزار شود.
خانواده‌ها نباید به شایعات توجه کنند. تجربه سال‌های گذشته و بررسی شرایط آموزشی نشان داده که آموزش حضوری نقش بسیار مهمی در فرآیند تعلیم و تربیت دانش‌آموزان دارد.
تا جایی که شرایط اجازه دهد، مدارس به‌صورت حضوری فعالیت خواهند کرد و تمام تلاش ما این است که دانش‌آموزان در محیطی امن، شاداب و آماده سال تحصیلی جدید را آغاز کنند.
بلاغ: در پایان، چه پیامی برای خانواده‌ها و دانش‌آموزان مازندرانی دارید؟
رستمی: مازندران، دیار علویان و سرزمین افتخار و حماسه است و مردم این استان در عرصه‌های مختلف همواره توانمندی و شایستگی خود را نشان داده‌اند.
برای آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ دغدغه خاص و نگران‌کننده‌ای نداریم و همه کارگروه‌های پروژه مهر با جدیت مشغول فعالیت هستند.
ممکن است در برخی حوزه‌ها عقب‌ماندگی‌هایی وجود داشته باشد، اما در هفته‌های باقی‌مانده تا آغاز سال تحصیلی، با تلاش مضاعف این مسائل نیز پیگیری و برطرف خواهد شد.
هدف ما این است که دانش‌آموزان در مدارسی شاداب و آماده، با کلاس‌های تجهیزشده، کتاب‌های درسی در دسترس و حضور به‌موقع معلمان، سال تحصیلی جدید را آغاز کنند.
اطمینان می‌دهیم که آموزش و پرورش مازندران با همه ظرفیت برای آغاز باشکوه مهر پای کار است و امیدواریم مهری شاداب، باشکوه، غرورآفرین و پر از امید را برای دانش‌آموزان استان رقم بزنیم.
همچنین صادقانه به خانواده‌ها اعلام می‌کنم که آموزش و پرورش مازندران گوش شنوای دغدغه‌ها و مطالبات آنان است. حوزه‌های نظارتی و اجرایی در کنار خانواده‌ها قرار دارند و مردم می‌توانند مسائل، مشکلات و پیشنهادهای خود را از طریق سامانه‌های قانونی، تماس تلفنی و مراجعه حضوری با مسئولان در میان بگذارند.
هر جا که ظرفیت و امکان داشته باشیم، تلاش خواهیم کرد در جهت رفع مشکلات و جلب رضایت خانواده‌ها و شهروندان عزیز مازندران گام برداریم.
امیدواریم با همراهی خانواده‌ها، فرهنگیان، دانش‌آموزان و همه دستگاه‌های مسئول، سال تحصیلی جدید را با قدرت آغاز کنیم؛ چراکه آینده این سرزمین در مدرسه ساخته می‌شود و تربیت شایسته نسل آینده، بزرگ‌ترین سرمایه برای آبادانی ایران عزیز است.
