عبارت – گروه بهداشت و درمان: دستوپنجه نرم کردن با بحران، بخشی جداییناپذیر از وجود آدمی است. هرچند در اکثر مواقع این مواجهه “واکنشی” است، اما هستند برخی از افراد که به پیشوازِ بحران میروند یا اصطلاحاً به دل طوفان میزنند.
«دکتر محمدصادق رضایی؛ رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران» از این دست افراد است. مشهورترین “فوق تخصص بیماریهای عفونی کودکان” در شمال کشور، با دستکشهای مشهور چرمی و شیوهی سخن گفتن خاص خود، پزشکی شاعر یا شاعری پزشک است که میدانست با پذیرش مسئولیت ریاست دانشگاه وارد چه جهانی خواهد شد.
در هنگام ورود او، وضعیت مالیِ دانشگاه در یکی از عجیبترین و پیچیدهترین احوالِ تاریخ خود قرار داشت. و فارغ از گستردگی نارضایتی در جامعهی هدف،حجم نارضایتی از سوی ذینفعان به عرصهی خیابان کشیده شده و «اصلاح ساختاری» نیازمند جسارت فراوانی بود.
پایِش وضعیت اما نشان از موفقیت تیم جدید مدیریتی دانشگاه به ریاست دکتر رضایی است. شرایط بحرانی سال گذشته کاملا کنترل شده و دانشگاه بر اساس چشماندازی مشخص، با تعیین اولویتها، مثلا تمرکز خود در حوزهی عمرانی را بر “تکمیل پروژهای مهم” گذاشته است.
بیشک موفقترین معاونت دانشگاه در سال نخست، معاونت توسعه مدیریت، منابع و برنامه ریزی است، چون دشوارترین مسئولیتهای را بهعهده داشت و علاوه بر آواربرداری باید بهفکر بازگرداند نظمی بود که بهشکل آشکاری درحال عسرت بود.
بیشک حساسترین معاونت برای ریاست دانشگاه در سال نخست، نیز حوزهی مالی و مدیریت منابع انسانی بود، زیرا بازگرداندن نظم و انگیزه مهمترین مأموریتاش بهشمار میآمد.
در حوزهی دانشجویی؛ به گواه آمار و اظهارات دانشجویان، کیفیت زیست در خوابگاهها و خدماتدهی در دانشگاه بهبودِ چشمگیری داشته و تمرکز ریاست دانشگاه بر تولیدات علمیِ کاربردی[خصوصا مقالات علمی-پژوهشی] با توجه به نیازها و چالشهای استانی، موجب فعالیت بیشتر و هدفمند دانشگاه در حوزهی دانشجویی شده است.
ارتقا وضعیت آموزشی در زمرهی دستاوردهای مهم دانشگاه است که عموما در سایهی توجه به اخبار حوزهی درمان چندان بهچشم نمیآید. اما در دورهی جدید با شیبی ملایم شاهد بهبود کیفی آموزشی و تعیین گفتمانی آیندهنگر بودیم.
اهمیت این حوزه برای استاندار مازندران نیز موجب شد این معاونت تلاش خود را برای افزایش کیفیت بیشتر کند و امروز به یکی از موفقترین بازوان دانشگاه بدل شود.
در زمینهی درمان نیز، علیرغم چالشهای فراوان بهویژه در حوزهی نیروی انسانی و عدم تناسب “ورودی و امکان پذیرش”، کیفیت و پاسخگویی بهشکل معناداری بهبود یافته است.
با توجه به تأکید دکتر رضایی بر حوزه پیشگیری، قابل پیشبینی بود که معاونت بهداشتی برای او از اهمیت بالایی برخوردار باشد. به همین دلیل و با تلاشهای معاون بهداشتی و حوزهی روابطعمومی اقدامات بسیار خوب و اثرگذاری در این حوزه رخ داد که نمونه آن را میتوان در جنگ ۱۲روزه و پذیرایی از حجم بالای مهمانان دید.
نکته قابل تقدیر این است که ریاست دانشگاه و گروه معاونان و همکارانشان برای انجام وظایف ذاتی خود منتی بر سر مردم نمیگذارند. آنچه موفقیتهای دانشگاه علوم پزشکی مازندران شمرده میشود، در واقع وظایف آنهاست و به معنای شقالقمر نیست.
درکِ همین مسئلهی اخلاقی موجب شده است که ریاست دانشگاه؛ گفتمان جایگزینی را به کار بگیرد که در آن اصل بر شفافیت و پاسخگویی است.
آنچه اهمیت دکتر محمدصادق رضایی را یادآور میشود، موفقیت او در کنترل شرایط بحرانی است. درک میزان موفقیت تیم دانشگاه علوم پزشکی مازندران در دولت چهاردهم، بدون درنظر گرفتن این پیشزمینه ممکن نیست.
دکتر رضایی، نخستین انتصاب دولت چهاردهم در مازندران بود و حتی پیش از انتصاب دکتر مهدی یونسی رستمی بهعنوان استاندار، به دانشگاه رفت.
هارمونی رضایی و یونسی یکی از مهمترین دلایل موفقیت همزمان استانداری و دانشگاه علوم پزشکی است. پزشک بودن دکتر یونسی بعلاوه سابقهی او در ریاست دانشگاه علوم پزشکی موجب آشنایی کامل او از گسترهی مسئولیت و اهمیت دانشگاه شد و همین مسئله مسئولیت و دشواری کارِ دکتر رضایی را دوچندان کرد. بیشک راضی کردن چنین استانداری با کسی که مثلا مهندسی یا علوم انسانی خوانده بهمراتب دشوارتر است.
همچنین نباید فراموش کنیم که دکتر رضایی نخستین رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران بعد از دههٔ ۶۰ است که یک جنگ را تجربه و مدیریت میکند. در دوران موشک باران صدام نیز مازندران پذیرای حجم بالایی از مهمانان بهویژه از پایتخت بود، که خدماتدهی بهآنها را بسیار دشوار میکرد.
امروز نیز منصفانه باید گفت که دانشگاه علوم پزشکی مازندران از آزمون جنگ ۱۲روزه سربلند بیرون آمد و دکتر رضایی در این کامیابی نقشی موثر داشت.
نظام بهداشت و درمان، پرمخاطرهترین حوزهی فعالیت دولتهاست. حجم بالای مراجعات، کمبود نیرو و فضای درمانی، جانمایی اشتباه به دلایل سیاسی یا منطقهای، زخم کهنهی زیرمیزی، شرایط خاص روحی و جسمی مراجعان، پیچیدهگی و درهمتنیدهگی وظایف دستگاههای مختلف در گرداب بوروکراسی اداری ایران، موجب شده است که جلب رضایت حداکثری در وزرات بهداشت، عملا غیرممکن باشد.
بنابراین و تأکید مجدد بر این حقیقت غیرقابل انکار که دانشگاه علوم پزشکی مازندران نیز در یکسال گذشته ناکامیها و ایراداتی داشته، باید به عملکرد “دکتر محمدصادق رضایی” در جایگاه ریاست دانشگاه علوم پزشکی مازندران نمرهی بالایی داد.
آنچنان که ذکرش رفت موفقیت کامل، آنهم در چنین دستگاهی غیرممکن است، اما آنچه دکتر رضایی و تیماش در دانشگاه ممکن کردند این بود که میتوان کشتیِ شکسته و طوفانزدهای را به ساحلِ آرامش رساند و با تدبیر و وظیفهشناسی به مرمت آن نشست.
وظیفهشناسی به مرمت آن نشست.








