عبارت – گروه سیاسی: علی لاریجانی دیروز در گفتگو با تلویزیون عمان گفت: “اگر این مذاکرات موفق باشد، میتوان آن را گسترش و به حوزههای دیگر نیز تسری داد. اما در حال حاضر نمیتوانم بهطور قطعی بگویم که این مسیر به گفتوگو درباره سایر اختلافات با ایالات متحده منجر خواهد شد یا نه”
🔹کسانی که در دو دههی اخیر حتی اندکی فضای رسانهای در ایران را دنبال کرده باشند به خوبی بهیاد دارند که دولت حسن روحانی پس از انعقاد تفاهمنامه برجام از ضرورت انعقاد برجام ۲ و ۳ سخن گفت. برجام۲ قرار بود به تمام چالشهای میان ایران و آمریکا پایان دهد و برجام۳ نیز حاوی نوعی تغییرات بنیادین در رابطه دولت-ملت بود. اما مخالفانی که حتی «برجام یک» را هم خیانت میدانستند بعد از طرح پیشنهاد روحانی کممانده بود تا تکفیر رئیسجمهور وقت پیش بروند، ولی حالا علی لاریجانی همین حرف را عینا تکرار کرده، اما با چند تفاوت اساسی در پسزمینه!
🔹اولا آن روزها نیروهای همپیمان با ایران در لبنان، فلسطین، عراق، یمن و از همه مهمتر سوریه در اوج قدرت بودند، اما اکنون وضعیت کاملا متفاوت است، چندانکه اصلیترین محور اتصال یعنی «سوریه» از متحد ایران به دشمناش بدل شده است.
🔹ثانیا آن روزها هنوز دیماه ۹۶، آبان ۹۸، مهر۱۴۰۱ و دیماه ۱۴۰۴ اتفاق نیفتاده بود و دولت برخلاف انتخابات ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ در پرشورترین همهپرسی سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی و با رأیی کمسابقه انتخاب شد. بنابراین میتوان ادعا کرد رابطهی دولت-ملت در بالاترین سطح خود قرار داشت.
🔹ثالثا آن روزها، فارغ از جنگ اوکراین، اوبامای دموکرات رئیسجمهور آمریکا بود، نه دونالد ترامپی که شمشیر را از رو بسته و نهتنها عملا ایران را تهدید بهحمله نظامی میکند، بلکه همین چندماه قبل نخستین حمله هوایی خود در تاریخ به ایران را ثبت کرد.
🔹متأسفانه نظام سیاسی ایران استاد فرصتسوزی است و مثالهای فراوانی در تأیید این ادعا وجود دارد. اگر در اوایل دههی ۹۰، بدون سایه جنگ، نارضایتی گستردهی عمومی و مشکلات عدیدهی اقتصادی از گسترش مذاکرات به حوزههای دیگر استقبال میکردیم و تخاصم با ایالات متحده مدیریت میشد، جمهوری اسلامی امروز ناچار نبود در تنگنا از تغییر سیاست در گفتگو با آمریکا سخن بگوید.
🔹عجیب است که برخلاف ضربالمثل مشهور ایرانی که میگوید: “مؤمن از یک سوراخ ۲بار گزیده نمیشود”، ما بعضا ۱۰۰بار از یک سوراخ گزیده میشویم اما بازهم دست در همان سوراخ میکنیم.
با تکیه بر همین رفتار، ممکن است ایراد نه از مؤمنان، که از سوراخ باشد.
🔹شاید بهجای اینکه توقع رفتارهای راهبردی از ایران داشته باشیم، باید وقت خویش را مصروف مسدود کردن تمام سوراخهای موجود در عالم کنیم.
🔹اگر به عقب نگاه کنیم با انبوهی از فرصتهای از دست رفته روبرو میشویم که اگر جدی گرفته میشدند امروز شاهد ایران متفاوتی بودیم.
▪️اگر رواداری امروز با مسئله حجاب پیش از ماجرای تلخ «مهسا امینی» تثبیت میشد…
▪️اگر حذف ارز رانتی در دورهی وفور ارزی احمدینژاد عملی میشد…
▪️اگر مذاکرات با عراق پیش از خروج فاو از دست نیروهای ایرانی به قطعنامه ختم میشد…
🔹و دهها اگر دیگر که اگر بهوقت خودش انجام میشد امروز ایران در فقر و فساد و ناامیدی دست و پا نمیزد و بر اساس چشمانداز ۲۰ساله، کشور اول منطقه بود. حقیقتی که اکنون به رویای از دست رفته بدل شده و کشورهای همسایه را به دستمایهی حسرت ما بدل کرده است.
